Բաժանորդագրվեք մեր ալիքին
Դարձե՛ք ArmDaily TV-ի բաժանորդ և կարևորի մասին տեղեկացեք առաջինը։
x
Այն, որ Հայաստանը հավասար հարթության վրա չէ Թուրքիայի հետ, չի նշանակում, թե Թուրքիան պետք է լինի թելադրողի դերում. Սաֆրաստյան Փաշինյանը, Միրզոյանը, Էրդողանն ու Ալիևը հանդիպել են Նոր կառավարության հետ դիալոգն անհնար է, չկան պրոֆեսիոնալներ, որոնց հետ կարող ենք խոսել. Սերժ Ավետիքյան Խոսում է նույն մարդը՝ տարբեր լեզուներով, Փաշինյանն ու Ալիևը նույն տեսլականն ունեն Արցախի վերաբերյալ. Մետաքսե Հակոբյան Հայաստանը հետևողականորեն ձգտում է, որ Բաքուն և Ստեփանակերտը ուղիղ կերպով բանակցություններ վարեն. քաղաքագետ Ի՞նչ է պայմանավորվել ԱՄՆ պետքարտուղարը Միրզոյանի և Բայրամովի հետ և ի՞նչ է հայտարարել Աքարը Բաքվում Փաշինյանը հենց այս պահից ցեմենտբետոնում է իր ապագա վերընտրությունը. Զոհրաբյանը՝ Հովակիմյանին ԿԸՀ նախագահի պաշտոնում առաջադրելու մասին Թշնամին նորից կրակել է.ի՞նչ է առաջարկել Արայիկ Հարությունյանը Ռուբեն Վարդանյանին. լրահոս Ադրբեջանն ու Թուրքիան մտադիր չեն հանդուրժելու տարածաշրջանում անկախ, ինքնուրույն  Հայաստանի գոյությունը. Քանանյան Եթե Քոչարյանն ուզում է, որ բանակցողը փոխվի, թող դուրս գա քաղաքականությունից. Անի Սամսոնյան Պետք է գիտակցել՝ խաղաղությու՞ն է դա, թե՞ դիկտատորի ախորժակին տուրք տալ. ադրբեջանագետը՝ խաղաղության պայմանագրի մասին Հայաստանի Հանրապետությունն այլևս Արցախի անվտանգության երաշխավորը չէ․ Ժիրայր Ազիզյան
Լավագույն տեսանյութերը. Youtube


ԱՄՆ-ը կոշտացնում է Թուրքիայի դեմ քաղաքականությունը. ի՞նչ սպասել ապագայում

Վերլուծական

Նախօրեին Միացյալ Նահանգները հայտարարեցին, որ պատժամիջոցներ են սահմանել Թուրքիայի նկատմամբ՝ ռուսական С-400 ՀՕՊ համակարգերի գնման համար: ԱՄՆ-ի ֆինանսների նախարարության հաղորդմամբ՝ պատժամիջոցներ են սահմանվել Թուրքիայի պաշտպանական արդյունաբերության վարչության տնօրեն Իսմայիլ Դեմիրի և նրա երեք ենթակաների դեմ։ Ըստ այդմ, «Պատժամիջոցների միջոցով Ամերիկայի հակառակորդների դեմ պայքարի մասին» (CAATSA) օրինագծի շրջանակում Թուրքիայի պաշտպանական արդյունաբերության վարչությունը չի կարողանա արտահանման համար ստանալ արտոնագիր ԱՄՆ-ից, ինչպես նաև վարկեր ամերիկյան ու միջազգային ֆինանսական հաստատություններից։

Ինչպես և սպասվում էր Վաշինգտոնի այս որոշումը շատ բուռն քննադատության է արժանացել Անկարայում: Թուրքիայի արտգործնախարարությունը դատապարտել է ԱՄՆ պատժամիջոցների կիրառումը Անկարայի նկատմամբ և հայտարարել, որ փոխադարձ քայլեր կձեռնարկի ԱՄՆ-ի դեմ: Սա նշանակում է, որ առաջիկայում էլ ավելի են վատանալու ամերիկա-թուրքական հարաբերությունները, որոնք առանց այն էլ վերջին տարիներին բավականին սրված էին: Այժմ, ամբողջ աշխարհի քաղաքական և փորձագիտական շրջանակները փորձում են կանխատեսել, թե Թուրքիայի հանդեպ ինչպիսի դիրքորոշում կորդեգրի ԱՄՆ նորընտիր նախագահ Ջո Բայդենը: Ըստ ամերիկյան մամուլի՝ Բայդենի արտաքին քաղաքական թիմում բուռն քննարկման առարկա է դարձել, թե ինչպիսի քաղաքականություն պետք է վարվի Թուրքիայի նկատմամբ և այդ մասով կարծիքները երկու մասի են բաժանվել:

Առաջին մոտեցման կողմնակիցները կարծում են, որ Թուրքիայի նկատմամբ պետք է վարել «համագործակցության և ներգրավման» քաղաքականություն: Այս թևի ներկայացուցիչները կարծում են, որ Թուրքիան մի «անառակ որդի» է, որը վաղ թե ուշ վերադառնալու է իրենց մոտ: Նրանք Թուրքիան համարում են ՆԱՏՕ-ի հարավային թևի կարևոր դաշնակից և մի առանցքային երկիր, որին ԱՄՆ-ը չպետք է կորցնի և չեն կարող թույլ տալ, որ այդ երկիրը հայտնվի Ռուսաստանի «գրկում»: Այդ մոտեցման կողմնակիցները նաև նշում են, որ Թուրքիայի դեմ ամերիկյան կոշտ դիրքորոշումը և տնտեսական պատժամիջոցները կարող են ամրապնդել Էրդողանի կառավարության ավտորիտար բնույթը և ուժեղացնել նրա կողմից բռնությունները իշխանության համար պայքարում: Ըստ այդմ, Վաշինգտոնը պետք է ամեն գնով Թուրքիային պահի արևմտյան պաշտպանական բլոկում՝ օգտագործելով տնտեսական, դիվանագիտական և անվտանգության խթաններ՝ միևնույն ժամանակ երկիրը մղելով դեպի փափուկ կերպով ժողովրդավարական փոխակերպման: Բացի այդ, Թուրքիայի հետ հարաբերությունների բարելավման կողմնակիցները կարծում են, որ Անկարան կարող է օգնել Բայդենի վարչակազմին՝ վերականգնելու անդրատլանտյան կապերը և Ռուսաստանին զսպելու Լիբիայում, Սիրիայում, Սև ծովում և Կովկասում:

Հակադիր գծի կողմնակիցները կարծում են, որ վերջին տարիներին Թուրքիան բավականին շեղվել է իր ուղղուց և պետք է պատժամիջոցային քաղաքականություն վարել այդ երկրի դեմ: Մասնավորապես, Թուրքիան կոշտ հայտարարություններ է անում ԱՄՆ ավանդական դաշնակից Իսրայելի հանդեպ, լարված հարաբերություններ ունի արաբական աշխարհում Միացյալ Նահանգների թիվ մեկ դաշնակից Սաուդյան Արաբիայի հետ, պարբերաբար խնդիրներ է ստեղծում Հունաստանի համար և բավականին մերձեցել է Ռուսաստանի հետ: Բացի այդ, Թուրքիան այդպես էլ չմիացավ Իրանի դեմ պատժամիջոցներին, իսկ թուրքական պետական բանկը՝ Halkbank-ը մեղադրվում է այն բանում, որ օգնել է Իրանին շրջանցելու ամերիկյան պատժամիջոցները, ինչի կապակցությամբ այժմ ԱՄՆ-ում հետաքննություն է ընթանում:
Ըստ ամենայնի, Բայդենի վարչակազմը իր պաշտոնավարման առաջին մի քանի ամիսների ընթացքում կփորձի «կարգի բերել» Թուրքիային, իսկ եթե Անկարան շարունակի հակադրվել Վաշինգտոնին դա կարող է ԱՄՆ վարչակազմին ստիպել անցնել առճակատման և հարկադրանքի այլընտրանքային մոտեցմանը: Թուրքիան գնալով ավելի ու ավելի է սանձարձակ դառնում՝ ժամանակ առ ժամանակ խնդիրներ ստեղծելով ոչ միայն Միացյալ Նահանգների դաշնակիցների նկատմամբ, այլ նույնիսկ հենց ԱՄՆ-ին է «ատամներ» ցույց տալիս:
Դատելով վերջին մեկ տարվա ընթացքում Բայդենի արած հայտարարություներից՝ նրա ղեկավարությամբ ԱՄՆ-ը փորձելու վերադարձնել գլոբալ հեգեմոնի իր դերը և վերականգնել իր կորցրած դիրքերն ու սասանված հեղինակությունը աշխարհում: Թրամփի վարած մեկուսացման քաղաքականության հետևանքով Միացյալ Նահանգները դուրս մնացին մի շարք տարածաշրջաններից, իսկ Թուրքիան Ռուսաստանի և Իրանի հետ միասին վարում էր Սիրիայից ԱՄՆ-ին մեկուսացնելու քաղաքականություն: Չպետք է մոռանալ նաև, որ Բայդենը մշտապես պաշտպանել է Սիրիայի քրդերի հետ երկխոսություն վարելու և նրանց աջակցելու քաղաքականությունը, այն դեպքում, որ Անկարան պայքար է մղում նրանց դեմ: Այստեղ կարծես թե, նույնպես բախվելու են ԱՄՆ և Թուրքիայի շահերը:

Վաշինգտոն-Անկարա հարաբերությունների և գոյություն ունեցող խնդիրների խորապատկերին չի բացառվում, որ Սպիտակ տան նոր վարչակազմը նոր պատժամիջոցներ սահմանի և ավելի կոշտ քաղաքականություն վարի Անկարայի նկատմամբ:
Պետք է նշել, որ վերջին տարիներին Թուրքիան հաջողությամբ մանևրում էր ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի միջև, սակայն, չնայած ամերիկյան զգուշացումներին, ի վերջո ընտրությունը կանգ առավ Ռուսաստանից Ս-400 ՀՕՊ համակարգեր գնելու օգտին: Կարծես թե, Անկարան չի ծրագրում հետ կանգնել այդ որոշումից, ինչը նշանակում է, որ նոր պատժամիջոցներն անխուսափելի են:
Այս ամենի խորապատկերին շատ կարևոր է հասկանալ, թե Հայաստանը ինչ ընդհանուր քաղաքական օրակարգ կարող է ձևավորել ԱՄՆ-ի հետ, ինչպես իրեն կդիրքավորի Թուրքիայի հետ հարաբերություններում և Անկարայի դեմ Վաշինգտոնի այս պատժամիջոցային քաղաքականությունը ինչպիսի հնարավորություններ կարող է ստեղծել Հայաստանի համար:
Ակնհայտ է, որ նոյեմբերի 9-ին ստորագրված զինադադարի մասին հայտարարությունից հետո Հայաստանին մտահոգում է Արցախի օկուպացված շրջաններում հաստատվելու Թուրքիայի քաղաքականությունը: Այս առումով պետք է նշել, որ դեռևս պատերազմի ժամանակ հայտարարություն էր արել նաև այն ժամանակ ԱՄՆ նախագահի թեկնածու Ջո Բայդենը:

«Ռազմական գործողությունների բռնկումը Լեռնային Ղարաբաղում վտանգ է ստեղծում ավելի մեծ տարածաշրջանային հակամարտության վերաճելու համար, այդ իսկ պատճառով տարածաշրջանի երրորդ կողմերը պետք է հեռու մնան այս հակամարտությունից, իսկ Մինսկի խմբի միջնորդները անհապաղ պետք է ձգտեն թուլացնել լարվածությունը և վերադառնալ բանակցություններին», - հայտարարել էր Բայդենը: Ավելի ուշ նա թվիթերյան գրառմամբ հստակեցրել է իր կոչը՝ ասելով, թե Թրամփը պետք է պահանջի Թուրքիայից հեռու մնալ ղարաբաղյան հակամարտությունից: Այդ կապակցությամբ, Վաշինգտոնում լույս տեսնող The Hill ազդեցիկ պարբերականը գրել էր, որ Բայդենի այս հայտարարությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող է դեմոկրատ թեկնածուն նախագահ դառնալու դեպքում առճակատվել Թուրքիայի հետ այս հարցում։
Թուրքիային զսպելու, ավելի կանխատեսելի երկիր դարձնելու Ջո Բայդենի քաղաքականությունը ակնհայտորեն բխում է Հայաստանի շահերից: Այնպես, որ եթե ԱՄՆ-ը շարունակի պատժամիջոցային քաղաքականություն վարել Անկարայի նկատմամբ դրա շահառուներից մեկը կարող է անուղղակիորեն դառնալ նաև Հայաստանը: Բացի այդ, Թուրքիայի կողմից շրջափակված և Ռուսաստանի կողմից մեր ինքնիշխանության սահմանափակման պայմաններում, թվում է, ԱՄՆ-ը նույնպես շահարգռված է մեր երկրի սուբյեկտայնության բարձրացմամբ և Հայաստաևը այստեղ նույնպես Միացյալ Նահանգների հետ ունի ընդանուր շահեր: Այնպես, որ ԱՄՆ-Թուրքիա հարաբերություններում խորացող ճաքերը միանշանակ բխում է նաև Հայաստանի շահերից:


Արմեն Վարդանյան, քաղաքական վերլուծաբան

 

Սևյանը ԱՄՆ առաջնության առաջատարներից է. Արոնյանը ոչ-ոքի խաղաց երկրորդ տուրում
Մեկ օրում ոստիկանները բացահայտել են հանցագործության 61 դեպք
Պրահայում հաստատեցի մեր առաջարկը՝ ապաշրջափակել բոլոր տարածաշրջանային հաղորդակցությունները, բայց Ադրբեջանը դրական չի արձագանքել. Փաշինյան
Թշնամին այսօր առավոտից կրակ է բացում Գեղարքունիքի դիրքերի ուղղությամբ․ Թագուհի Թովմասյան
Փրկարարները բացել են փակ դռները
Իրանում մեկ օրում գրանցվել է կորոնավիրուսի 165 նոր դեպք
Հրշեջ-փրկարարները մարել են ընդհանուր մոտ 248․3 հա տարածքում բռնկված հրդեհները
Կհիմնանորոգվեն միջպետական նշանակության Հայաստանի սահման-Մարգարա-Վանաձոր-Տաշիր-Վրաստանի սահման և Երևան-Երասխ-Գորիս-Մեղրի-Իրանի սահման ճանապարհները
Օգնություն է ցուցաբերվել Երևանի և Արարատի մարզի Արտաշատ քաղաքի բնակիչներին
Օրվա աստղագուշակ
Օշական գյուղում ՎԱԶ 2106-ը դուրս է եկել երթևեկելի գոտուց և բախվել փայտե էլեկտրասյանը․ կան վիրավորներ
«Ժողովուրդ». Զրոյական կետից բանակցություններ սկսած Փաշինյանի հերթական սուտը. նա խաբել է
«Հրապարակ». ՀՀԿ-ի ձեռագրով ու ՀՀԿ-ի լեքսիկոնով
«Ժողովուրդ». ՔՊ-ական պատգամավորը խոստացել էր մանդատից հրաժարվել, բայց չի կատարել այն
«Ժողովուրդ». Տեսչական մարմնի ղեկավարը նիստին եկել է 40 րոպե ուշ
«Ժողովուրդ». Հավաքներին մասնակցելու ծանուցում ստացած քաղաքացին փորձել է դանակով հարվածել իրավապահներին
«Հրապարակ». Որոշել է մեծաթիվ պատվիրակությամբ մեկնել Մոսկվա
«Հրապարակ». Սիսիանում պատրաստվում են նոր ընտրությունների
ՀՀ-ն ու Ադրբեջանը ճանաչում են միմյանց տարածքային ամբողջականությունը. քառակողմ հանդիպման հայտարարությունը
Ժամանակավորապես կդադարեցվի հետևյալ հասցեների էլեկտրամատակարարումը
Ընդմիջումից հետո շարունակվել է Փաշինյան-Միշել-Մակրոն-Ալիև քառակողմ հանդիպումը
«Փյունիկ»-ը 2-0 հաշվով վստահ հաղթանակ տոնեց «Ժալգիրիս»-ի նկատմամբ
Փաշինյանը և Էրդողանը քննարկել են Հայաստան-Թուրքիա հարաբերությունների կարգավորման գործընթացն ու այդ ուղղությամբ հետագա հնարավոր քայլերը
Սեւան համայնքի Նորաշեն գյուղում հիմնվում է նախակրթարան
Փաշինյանը Շոլցի հետ հանդիպմանն անդրադարձել է ՀՀ ինքնիշխան տարածքի նկատմամբ ադրբեջանական ագրեսիայի հետևանքներին (տեսանյութ)
Հանդիպեցինք Փաշինյանի հետ․ հավատում եմ՝ կկարողանանք հասնել մեր նպատակին․ Էրդողան
Խոշոր եղջերավոր անասուններով բարձված ЗИЛ-ը բախվել է երկաթե արգելապատնեշներին և կողաշրջվել
Փաշինյան-Էրդողան հանդիպումն ավարտվեց
ՀՀ դեսպանը հանդիպել է Վրաստանի առողջապահության նախարարին
Հանուն Կովկասում կայուն խաղաղության. Մակրոնը Փաշինյանի, Ալիևի և Միշելի հետ բանակցություններից լուսանկար է հրապարակել
Որոնվում է տեսագրության մեջ պատկերված անձը
Աշոցք համայնքի 19 բնակավայրում իրականացվում է 6 սուբվենցիոն ծրագիր
Փաշինյանը և Միցոտակիսն ընդգծել են մարտահրավերների հաղթահարման գործում երկկողմ սերտ համագործակցության անհրաժեշտությունը
ԵՄ-ն հաստատել է ՌԴ-ի դեմ պատժամիջոցների 8-րդ փաթեթը
Տեղի է ունենում Փաշինյանի և Էրդողանի հանդիպումը
Հայաստանի և Չեխիայի արտաքին գործերի նախարարությունները քաղաքական խորհրդակցություններ են անցկացրել
ՀՀ միգրացիոն ծառայության ներկայացուցիչը մասնակցել է Ստամբուլում կայացած միջազգային համաժողովին
Վահրամ Դումանյանը հանդիպել է Վրաստանի, Սերբիայի և Կիպրոսի գործընկերների հետ
Տարոն Մանուկյանը և Գոռ Սարգսյանն ազատ կարձակվեն
Փաշինյանը Պրահայում մասնակցել է Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովին
Քառակողմ հանդիպում Պրահայում․ Փաշինյանը տեսանյութ է հրապարակել
Իսպանիայի Կոնգրեսը հայտարարությամբ զորակցություն է հայտնել հայ ժողովրդին
Քրիստինե Առուշանյանը որոնվում է որպես անհետ կորած
Մեկնարկել է Փաշինյան-Ալիև-Միշել-Մակրոն հանդիպումը
2018-ին Փաշինյանն ստացել էր այնպիսի բանակցային ժառանգություն, որ հանցավոր ինքնավստահություն չդրսևորելու դեպքում կարող էր հասնել Հայաստանի համար ընդունելի լուծումների․ Օսկանյան
Նախագահին հավատարմագրերն է հանձնել Հայաստանում Մալթայի Ինքնիշխան Ուխտի նորանշանակ դեսպանը
Հոկտեմբերի 7-ը Գրադարանավարի օրն է
Ադրբեջանական ագրեսիայի հետևանքով 24873 աշակերտ և մանկապարտեզի 5808 սան զրկվել են կրթության իրավունքից. Դումանյան
Դեռ չունենք այլ անձանց անուններ, որոնց գերեվարված լինելը գերեվարած կողմը հաստատած լինի․ Ամատունի
Հայտարարում եմ իմ քաղաքական գործունեությունը կասեցնելու և մասնագիտական-փորձագիտական ոլորտ վերադանալու որոշման մասին․ Ղազինյան
Ամենադիտված
Կայքի պատրաստում և սպասարկում՝ sargssyan™